Triển vọng tín nhiệm ngành Chứng khoán 2026

TRIỂN VỌNG TÍN NHIỆM: ỔN ĐỊNH – THIÊN HƯỚNG TÍCH CỰC

S&I Ratings đánh giá triển vọng tín nhiệm ngành chứng khoán Việt Nam năm 2026 ở mức Ổn định, đồng thời nhìn nhận xu hướng dịch chuyển dần sang thiên hướng Tích cực nếu các CTCK kiểm soát hiệu quả các rủi ro. Ngành chứng khoán bước vào năm 2026 với nền tảng vốn được củng cố mạnh trong giai đoạn 2023–2025, các cải cách pháp lý mang tính bước ngoặt và cú huých nâng hạng FTSE có hiệu lực từ tháng 9/2026. Đối trọng với các yếu tố thuận lợi này là tính chu kỳ cao của mô hình kinh doanh, mức độ phụ thuộc lớn vào biến động VN-Index, cơ cấu nguồn vốn lệch mạnh về vốn vay ngắn hạn và áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt sẽ buộc các CTCK phải tăng tốc đầu tư công nghệ và quản trị rủi ro. Trong bức tranh chung đó, phân hóa tín nhiệm sẽ tiếp tục giãn rộng giữa nhóm CTCK top đầu được hưởng lợi rõ nét, và nhóm CTCK quy mô nhỏ, đòn bẩy cao và phụ thuộc một mảng hoạt động.

Các luận điểm chính

Yếu tố hỗ trợ tín nhiệm (+):

• Hiệu quả kinh doanh phục hồi mạnh: Lợi nhuận sau thuế toàn ngành năm 2025 tăng 67% đạt 39,6 nghìn tỷ đồng, quy mô tài sản vượt 900 nghìn tỷ (+48%), với động lực từ cả ba mảng tự doanh – cho vay ký quỹ – môi giới.
• Bộ đệm vốn được củng cố: Vốn chủ sở hữu toàn ngành tăng 40% lên 398,9 nghìn tỷ đồng. Tất cả CTCK thuộc danh sách quan sát của chúng tôi duy trì CAR trên ngưỡng quy định 180%; Top 5 (TCX, VPX, VCK, SSI, VIX) có CAR 500–900%, tạo dư địa lớn cho mở rộng cho vay ký quỹ và danh mục đầu tư.
• Cải cách pháp lý đồng bộ: Luật – Nghị định – Thông tư được cải cách cùng lúc, nâng chuẩn minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư và đơn giản hóa thủ tục và mở rộng tiếp cận cho khối ngoại. Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao và liên tục tới năm 2045 dự kiến sẽ được Chính phủ đưa ra trong năm 2026.
• Cú huých nâng hạng FTSE: Hiệu lực từ tháng 9/2026, kỳ vọng thu hút dòng vốn thụ động và chủ động, thúc đẩy thanh khoản và IPO, đồng thời mở ra triển vọng được MSCI nâng hạng trong những năm tới.
• Tín hiệu lạc quan từ doanh nghiệp: Phần lớn CTCK đặt mục tiêu tăng trưởng LNTT năm 2026 ở mức hai con số đến trên 50%, quy mô tăng vốn lớn ước tính gần 100 nghìn tỷ đồng, kết hợp với làn sóng IPO mở rộng sang nhóm CTCK tầm trung (KAFI, HDBS, OCBS).
• Cơ hội mở rộng hệ sinh thái sản phẩm: Khung pháp lý mới mở đường cho các CTCK tham gia sàn tài sản mã hóa, sàn vàng phái sinh và Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Yếu tố rủi ro tín nhiệm (–)

• Phụ thuộc kép vào biến động thị trường: 47% lợi nhuận đến từ tự doanh và 39,2% từ cho vay ký quỹ – cả hai đều tương quan cao với VN-Index.
• Cơ cấu nguồn vốn lệch về ngắn hạn: 96% nợ phải trả là ngắn hạn; tỷ lệ tài sản thanh khoản nhanh/nợ ngắn hạn chỉ đạt 43%, có xu hướng giảm dần qua các năm.
• Dư nợ cho vay ký quỹ quy mô lớn: 401 nghìn tỷ đồng (tương đương 3,9% vốn hóa thị trường), cao hơn đáng kể so với mặt bằng quốc tế (Mỹ 1,8%, Trung Quốc 2,3%). Tỷ lệ dư nợ cho vay ký quỹ/Vốn chủ sở hữu đạt 107%, một số CTCK tiệm cận trần 200% (HCM 194%, KBSV 188%, MBS 182%).
• Áp lực chi phí vốn & tỷ giá: Căng thẳng thanh khoản hệ thống ngân hàng và nhu cầu tín dụng cao có thể đẩy lãi suất tăng; biến động tỷ giá có thể gây bất lợi cho việc thu hút dòng vốn ngoại (đã bán ròng kỷ lục 135 nghìn tỷ trong 2025).
• Áp lực cạnh tranh và chi phí tuân thủ gia tăng: Làn sóng các CTCK trực thuộc ngân hàng và tập đoàn lớn quay trở lại với tham vọng xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, cùng cuộc đua chuyển đổi công nghệ – AI, sẽ buộc các CTCK phải gia tăng đầu tư hạ tầng IT và quản trị rủi ro; chi phí tuân thủ tăng để đáp ứng các quy định chặt chẽ hơn về an toàn và minh bạch.

Phân hóa tín nhiệm theo nhóm CTCK

• Tích cực: CTCK top đầu có nền tảng vốn mạnh, đa dạng hoạt động thu hút được tập khách hàng truyền thống lớn, có thể được hệ sinh thái ngân hàng/tập đoàn hỗ trợ (TCX, SSI, VCI, VCK, VPX…) – hưởng lợi từ nâng hạng, có dư địa tăng trưởng cho vay ký quỹ và đẩy mạnh ngân hàng đầu tư trong môi trường thị trường vốn sôi động.
• Ổn định: CTCK quy mô trung bình với mô hình kinh doanh rõ nét (FTS/Mirae Asset/KB tập trung cho vay ký quỹ, các CTCK tận dụng tập khách hàng ngân hàng mẹ…).
• Theo dõi/tiêu cực: CTCK có CAR suy giảm nhanh, đòn bẩy tiệm cận trần, tập trung danh mục vào cổ phiếu hệ sinh thái hoặc TPDN rủi ro cao.