Ngành Ngân hàng: Cập nhật các sửa đổi, thay thế Thông tư 22

Ngày 22 tháng 6 năm 2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức ban hành Thông tư 25/2026 sửa đổi Thông tư 22 với trọng tâm nới lỏng một số tỷ lệ bảo đảm an toàn đối với các ngân hàng. Theo đó, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%, đồng thời trao quyền cho NHNN linh hoạt điều chỉnh tỷ trọng tiền gửi KBNN được tính vào tỷ lệ LDR (so với mức cố định 20% tiền gửi KBNN tại Thông tư 08/2026). Các điều chỉnh này được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng với nhiều dự án quy mô lớn, kéo theo nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế tăng mạnh, trong khi đó, áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng vẫn dai dẳng. Việc ban hành Thông tư 25 có thể giúp các ngân hàng giảm áp lực huy động vốn trung và dài hạn, qua đó góp phần hạ nhiệt cạnh tranh lãi suất trong hệ thống.

Đáng chú ý, dự thảo thay thế Thông tư 22 được NHNN lấy ý kiến trước đó lại hướng đến mục tiêu dài hạn hơn, với trọng tâm áp dụng các chuẩn mực quản trị thanh khoản, nguồn vốn theo tinh thần Basel III. Bên cạnh ba chỉ tiêu cốt lõi của Basel III gồm tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy (LEV), Dự thảo còn bổ sung tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR) như một quy định đặc thù trong nước, thay thế tỷ lệ LDR hiện hành trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi các ngân hàng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu Basel III. Chưa có thông tin cụ thể bao giờ các quy định trong dự thảo này sẽ được đưa vào thực hiện.

Một số điểm chính

• Thông tư 25 phản ánh định hướng nới lỏng trong ngắn hạn để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng: Việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR) lên 40% sẽ giúp giảm áp lực huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho hệ thống, từ đó giảm áp lực chi phí vốn tăng. Đồng thời, bổ sung cơ chế trao quyền cho NHNN linh hoạt điều chỉnh tỷ trọng tiền gửi KBNN được tính vào LDR sẽ giúp cơ quan quản lý chủ động hỗ trợ thanh khoản hệ thống khi cần thiết.
• Nhóm ngân hàng hưởng lợi từ Thông tư 25: các ngân hàng có tỷ lệ SMLR gần chạm trần 30% tại cuối Q1/2026 (bao gồm MBB, VPB) sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ việc nâng trần. Nhóm NHTM quốc doanh (BID, CTG và VCB) – vốn là các ngân hàng chuyên giải ngân tín dụng cho các dự án đầu tư công – cũng có thể được hưởng lợi nhờ giảm bớt áp lực cân đối nguồn vốn trung dài hạn.
• Dự thảo về tiệm cận chuẩn Basel III mang ý nghĩa cải cách dài hạn: Việc đưa vào các tỷ lệ LCR, NSFR và LEV sẽ nâng cao kỷ luật thanh khoản, chất lượng nguồn vốn và khả năng chống chịu của hệ thống ngân hàng.
• CDR là quy định có tác động lớn nhất nếu được triển khai: So với tỷ lệ LDR hiện hành, CDR phản ánh mối quan hệ giữa tín dụng và huy động vốn nghiêm ngặt hơn, mặc dù trần 85% vẫn được giữ nguyên. Phạm vi dư nợ tín dụng được mở rộng khi bổ sung tính đến các hình thức cấp tín dụng ngoài cho vay truyền thống, trong khi cơ sở huy động loại trừ nguồn vốn liên ngân hàng. Các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường liên ngân hàng để cân đối nguồn vốn sẽ bị ảnh hưởng lớn nhất nếu CDR được áp dụng.
• Nhóm ngân hàng có lợi thế cạnh tranh khi triển khai chuẩn Basel III: các ngân hàng sở hữu cơ cấu tiền gửi bán lẻ vững chắc, tỷ trọng nguồn vốn dài hạn cao và bộ đệm tài sản thanh khoản cao (HQLA) lớn sẽ có vị thế thuận lợi hơn, nhờ có nền tảng để đáp ứng các yêu cầu mới mà không cần điều chỉnh đáng kể bảng CĐKT.